Egzamin adwokacki dla aplikantów III roku odbędzie się w dniach 19-22 marca 2013 r., przed komisjami powołanymi w 2012 roku, jak i nowymi komisjami, które zostaną jeszcze powołane przez Ministra Sprawiedliwości po zasięgnięciu opinii NRA (art. 78 ust. 4 POA).

W skład komisji egzaminacyjnej wchodzi 4 adwokatów i 4 przedstawicieli ministra (odpowiednio ich zastępcy). W 2012 r. po raz pierwszy zastępcami przewodniczących komisji zostali, wyznaczeni przez ministerstwo, adwokaci.

W 2012 r. do egzaminu przystąpiło 503 aplikantów i 123 osoby z uprawnieniami  (łącznie 626 osób).

Egzamin zdało 418 aplikantów i 53 osoby z uprawnieniami, czyli 83,1 % aplikantów i  tylko 43,1 % z uprawnieniami.

Egzamin 2013 nie zmienia się w swej formule i odbywać się powinien na zasadach określonych w Prawie o adwokaturze (egzamin trwa 4 dni). Do egzaminu tego może przystąpić znacznie większa liczba osób, samych aplikantów kończących 3-letnią aplikację z dniem 31.12.2012 r. jest około 2650. Będzie to zatem egzamin stanowiący wielkie wyzwanie logistyczne.

1. część – aplikanci zdawać będą test jednokrotnego wyboru składający się ze 100 pytań, zawierających trzy propozycje odpowiedzi –  60 prawidłowych odpowiedzi daje pozytywny wynik testu. Ocena celująca to skala 95-100. Test trwa 100 minut. Wykaz tytułów aktów prawnych umieszczony jest na stronie http://ms.gov.pl/pl/ogloszenia/news,4415,ogloszenie-w-sprawie-wykazu-tytulow-aktow.html

2. część egzaminu polega na rozwiązaniu zadania z prawa karnego (aplikanci otrzymują przygotowane dla celów egzaminu akta) – trwa 360 minut;

3. część egzaminu polega na rozwiązaniu zadania z prawa cywilnego (aplikanci otrzymują przygotowane dla celów egzaminu akta) – trwa 360 minut;

4. i 5. część egzaminu polega na rozwiązaniu zadania z prawa gospodarczego i administracyjnego (aplikanci otrzymują kazus lub akta) – trwa 480 minut;

Ustawa deregulacyjna zakłada usunięcie części testowej – według niej, egzamin składać się ma z pięciu części: 1/ karnej, 2/ cywilnej połączonej z prawem rodzinnym, 3/ gospodarczej, 4/ administracyjnej oraz 5/ z zasad wykonywania zawodu – jednak nowa formuła egzaminu (ad. 2 i 5) dotyczyć ma aplikantów, którzy rozpoczęli aplikację po wejściu w życie ustawy. Z tym, że w latach 2013-2015 egzaminy nie mają obejmować testu (co wynika z przepisu art. 32 projektu deregulacji), a w pozostałym zakresie odbywać by miały się na zasadach dotychczasowych.

Komputery

Na podstawie § 9a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie przeprowadzania egzaminu adwokackiego (Dz. U. Nr 163, poz. 1301) aplikanci mogą zdawać egzamin adwokacki przy użyciu własnego sprzętu.

Ministerstwo Sprawiedliwości udostępnia w wersji demonstracyjnej „Aplikację do zdawania egzaminów prawniczych” – co umieszcza na stronie http://ms.gov.pl/pl/zawodowe-egzaminy-prawnicze-w-2012-r/

Możliwość wykorzystania własnego sprzętu komputerowego przez zdających i użycia aplikacji do zdawania egzaminów prawniczych dotyczy wyłącznie rozwiązywania zadań z części od drugiej do piątej egzaminu adwokackiego. Test rozwiązywany jest  wyłącznie odręcznie.

  • Zdający są uprawnieni do dokonania wyboru sposobu rozwiązywania zadań z ww. części egzaminu (w formie odręcznej albo przy użyciu własnego sprzętu komputerowego). Pisemna informacja o wyborze sposobu rozwiązywania zadań winna zostać złożona przewodniczącemu właściwej komisji nie później niż 21 dni przed wyznaczonym terminem egzaminu. Jednak, na wypadek awarii sprzętu lub z innej przyczyny, zdający może zmienić decyzję na zapis ręczny. Nie może jednak uczynić tego odwrotnie, jeśli nie dochował terminu złożenia oświadczenia pozostaje mu już tylko ręczny zapis.
  • Zdający na własnych komputerach powinni pamiętać, aby zapoznać się z funkcjonalnością aplikacji, aplikacja jest udostępniona w wersji demonstracyjnej i ze względów bezpieczeństwa posiada wyłączone zabezpieczenia oraz funkcję zapisu pracy. Ekran demonstracyjny wyświetla się na niebiesko.
  • Zabronione jest debugowanie, dekompilowanie i jakakolwiek ingerencja w kod programu.

Wersję finalną aplikacji zdający otrzymają przed rozpoczęciem egzaminów na nośnikach pamięci – pendrive (nośniki te zapewni Ministerstwo Sprawiedliwości). Wersja ta wyświetla się na zielono (co zapobiega pracy na wersji demo, która pozbawiona jest funkcji zapisu – w 2010 r. jeden z aplikantów zakończył pisanie egzaminu i nie mógł jej zapisać. Okazało się, że całość pracy zapisał na wersji demonstracyjnej – telefonicznie ustaliliśmy, żeby zrobić zdjęcia, ale kilku prac nie udało się odzyskać).

Minimalne wymagania (niestety nie jest ich mało), które powinien spełniać komputer zdającego dla prawidłowego działania aplikacji:

  1. procesor Pentium 1 GHz lub jego odpowiednik;
  2. 512 MB pamięci RAM (zalecane 1024 MB);
  3. system operacyjny: Windows XP SP3/Windows Vista/Windows 7;
  4. zainstalowany program Microsoft NET Framework 3.5 SP1;
  5. 100 MB wolnego miejsca na dysku systemowym komputera;
  6. wolny port USB;
  7. konto użytkownika o prawach administratora lokalnego do komputera;
  8. odinstalowany program antywirusowy;
  9. wyłączony wygaszacz ekranu;
  10. opcja (schemat) zasilania ustawiona na funkcję „prezentacja” / „wysoka wydajność”
  11. zegar komputera ustawiony zgodnie z obowiązującą datą i czasem;
  12. wyłączone aktualizacje automatyczne

Nie może być to komputer Macintosh Apple (model ten nie ma konfiguracji).

Należy mieć na uwadze, że zainstalowane na komputerze zdającego i pracujące w tle inne aplikacje mogą spowolnić działanie aplikacji egzaminacyjnej, dlatego wskazane jest odinstalowanie zbędnych aplikacji na czas trwania egzaminu. Nie można mieć też w komputerze programów prawniczych.

  • Przed zamknięciem programu i wyjęciem nośnika, po napisaniu pracy należy pamiętać o funkcji „zapisz” i „koniec”, pomimo że zapisywanie jest automatyczne (co 1 minutę), aby nie utracić pracy przed wydrukowaniem jej przez członka komisji. Użycie funkcji zapisz pozwala na częstsze zapisywanie.
  • Należy pamiętać, że po wyborze funkcji „koniec” i jej zatwierdzeniu, nie ma już możliwości powrotu do rozwiązywania zadania za pomocą aplikacji komputerowej. Nieuwaga zdającego na tym etapie pozwala już tylko na kontynuację egzaminu odręcznie w czasie pozostałym do jego zakończenia.
  • Należy pamiętać by nie wnosić na salę komórek i innych urządzeń służących do przekazu lub odbioru informacji.
  • Można, za zgodą komisji, wnieść kanapki.
  • Podczas rozwiązywania zadań od 2 do 5 części egzaminu, aplikanci mogą korzystać z tekstów aktów prawnych i komentarzy oraz orzecznictwa (78d ust. 12 POA), nie można natomiast wnosić książek zawierających  wzory czynności i umów, monografii, kserokopii pism, podręczników. Na przyniesionych materiałach nie można posiadać własnych notatek (przewodniczący może indywidualnie dopuścić podkreślenia).
  • Uzupełniająco, zdający będą mogli skorzystać z systemów informacji prawnej (1 stanowisko na ok. 5 osób; w tym roku na egzaminie adwokackim były trzy programy: LEX, Legalis, LexisNexis).
  • Niewłaściwie przygotowany komputer lub ingerencja z zewnątrz powoduje wyświetlenie ekranu na czerwono, co może stanowić nawet dyskwalifikację zdającego.
  • Na każdy dzień przeznaczony jest inny nośnik – gdyby nie zadziałał którykolwiek z nich, co widoczne jest w chwili jego włożenia do gniazda komputera, należy o tym powiadomić przewodniczącego komisji lub jego zastępcę.
  • Nośnik zapasowy może być wydany zdającemu jeśli przy użyciu pierwotnie wydanego nośnika, pracy nie uda się pisać. Gdyby pomimo tego nie udało się zainstalować nośnika przy wsparciu technicznym na danym komputerze, należy przejść na pisanie ręcznie. Czas egzaminu liczy się po upewnieniu, że wszystkie nośniki zadziałały.
  • Po uruchomieniu programu powinien pojawić się zielony ekran. Jeśli będzie miał inny kolor w 2013 to zostaniecie Państwo o tym powiadomieni. Na pewno będzie inny kolor w wersji demo i oryginalnej, aby mieli Państwo szansę zorientować się, że piszą we właściwym programie.
  • Po napisaniu pracy, drukowanie zadania następuje w obecności członka komisji.
  • Nie podpisujemy pracy swoim nazwiskiem, a  nadanym nam kodem.
  • Zadanie z prawa gospodarczego i administracyjnego – drukujemy razem.
  • W czasie pisania nie wyciągamy nośnika (UTRACIMY BOWIEM DALSZĄ MOŻLIWOŚĆ ZAPISU), wychodzimy z sali wyjątkowo, tylko za zgodą przewodniczącego lub jego zastępcy, przy czym zdający, przy użyciu komputera, winien pod nadzorem członka komisji, w oknie dialogowym, zaznaczyć opcję „opuszczenie sali”, a po powrocie „powrót na salę”.
  • Podczas egzaminu należy posiadać aktualny dowód osobisty lub paszport.
  • Zdający po wejściu i wylegitymowaniu się losują numer stolika i numer kodu. Czynność losowania powtarza się każdego dnia, stąd kody są różne na każdy dzień.
  • Nr kodu z koperty należy wpisać na każdej stronie testu, a po otwarciu aplikacji, na komputerze wpisać go w oknie „kod koperty” – nie można wpisać własnego imienia i nazwiska. Kod wpisujemy na koperty z zadaniami zaraz po ich rozdaniu.
  • W czasie rozwiązywania testu należy zakreślać tylko jedną z trzech odpowiedzi. Niedozwolona jest zmiana zakreślonej odpowiedzi (taki zapis uznawany jest zawsze jako nieprawidłowy i skutkuje brakiem punktów).
  • Zdający przy pomocy sprzętu komputerowego, może zrezygnować w każdej chwili z tej formy zdawania i przejść na pisanie ręczne. Swoją decyzję musi zgłosić przewodniczącemu komisji i pod nadzorem członka komisji, zaznacza w oknie dialogowym „koniec”. Praca zapisywana jest wówczas w formacie PDF, i po wydrukowaniu można kontynuować pisanie ręczne do końca czasu egzaminu. Nie ma możliwości przedłużenia czasu egzaminu.
  • Aplikant kończy pracę na komputerze pod nadzorem członka komisji. Zaznacza w oknie dialogowym „KONIEC”. Praca zapisywana jest wówczas w formacie PDF i tylko wtedy można wyciągnąć nośnik z osobistego komputera. Następnie aplikant, pod nadzorem członka komisji, drukuje pracę z nośnika na komputerze podłączonym do drukarki, a następnie nośnik umieszcza w bezpiecznej kopercie dostarczonej przez komisję.
  • Na wydrukowanej pracy nie można robić już żadnych poprawek, chyba że aplikant wcześniej zrezygnował z tej formy egzaminu i po wydrukowaniu pracy przystąpił do jego kontynuowania odręcznie.
  • Zdający może zostać wykluczony z egzaminu przez przewodniczącego jeśli korzysta z pomocy innych osób, posługuje się niedozwolonymi materiałami lub urządzeniami. Wykluczenie stanowi podstawę do wydania przez komisję uchwały o negatywnym wyniku egzaminu.
  • Wszelkie problemy z aplikacją należy zgłaszać komisji. Można mieć zapasowy komputer. Pamiętajmy, aby baterie w komputerach były sprawne, na wypadek awarii prądu.

Zasady oceny zadań

  • Test ma 100 pytań, za każde pytanie przysługuje jeden punkt. Uzyskanie 60 pkt pozwala zaliczyć test.
  • Ocena prac pisemnych dokonywana jest w oparciu o kryteria zawarte w opisie istotnych zagadnień. Opis ten nie ma jednak dla komisji wiążącego charakteru jak wynika z art. 78d-78 g  POA.
  • Komisja w szczególności bierze pod uwagę zachowanie wymogów formalnych, właściwości zastosowanych przepisów i umiejętność ich interpretacji, a także poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu.
  • Członkowie komisji oceniają każdą pracę pisemną. Ostateczną ocenę stanowi średnia ocen cząstkowych za poszczególne prace pisemne. Komisja podejmuje uchwalę o wyniku egzaminu adwokackiego większością głosów.
  • Od uchwały o wyniku egzaminu adwokackiego przysługuje odwołanie do komisji II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, w terminie 14 dni od doręczenia uchwały. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem komisji I stopnia.
  • Komisja Egzaminacyjna jako organ I instancji może zastosować przepis art. 132§1 kpa, jeśli odwołanie w całości zasługuje na uwzględnienie.
  • Na uchwale komisji II stopnia przysługuje skarga do WSA w Warszawie.

Na bieżąco będziemy Państwa informować o zasadach egzaminu 2013, stąd zachęcam do odwiedzania strony adwokatura.pl.

Wszystkim aplikantom życzę sukcesu,

adwokat Małgorzata Gruszecka
Członek Prezydium NRA